რეგენერაციული მასალა, სახელად IKVAV-PA (შემოკლებით), აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შექმნეს. წინა ცდებში, რომლებიც ზურგის ტვინის დაზიანების მქონე თაგვზე ჩატარდა, მან ქსოვილი აღადგინა. ამჯერად ის დატესტეს თაგვზე, რომელსაც ინსულტის ყველაზე გავრცელებული ტიპი — მწვავე იშემიური ინსულტი ჰქონდა.

მკურნალობის საკვანძო მასალაა სუპერმოლეკულური თერაპიული პეპტიდები (STP), მეტსახელად „მოცეკვავე მოლეკულები“, რაც იმის მიხედვით უწოდეს, როგორ დინამიკურადაც მოძრაობენ მათი ბიოლოგიური ნაწილები. ამის გამო, ისინი უფრო ადაპტირებადი და უნივერსალურები არიან, როცა სამიზნე უჯრედებთან ურთიერთქმედებენ.

კიდევ ერთი ინოვაცია იყო სისტემური მიწოდების გამოყენება — სისხლის მიმოქცევაში მოლეკულების შეყვანა. ეს სწრაფი და მარტივია და გაცილებით ნაკლებად ინვაზიურია, ვიდრე მათი პირდაპირ ტვინში შეყვანა.

„სისტემური მიწოდების მექანიზმი და ჰემატოენცეფალური ბარიერის (სისხლი-თავის ტვინის ბარიერი) გადალახვის უნარი მნიშვნელოვანი წინსვლაა, რომელიც ასევე შეიძლება გამოდგეს ტვინის ტრავმული დაზიანებებისა და ისეთი ნეიროდეგენერაციული დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიც არის ამიოტროფიული გვერდითი სკლეროზი“, — ამბობს მასალების მეცნიერი სამუელ სტუპი.

თაგვებზე ჩატარებულ ტესტებში, პირველი წარმატება პრეპარატის ტვინში სისხლის მიმოქცევის გზით შეღწევა იყო. ამას გარდა, მინიმალური აღმოჩნდა გვერდითი ეფექტები და რაიმე ფართო დარღვევები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მკურნალობამ მართლაც მიაღწია ინსულტის კერას.

თაგვებს, რომლებსაც თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის აღდგენის შემდეგ ბიომასალა შეუყვანეს, აღენიშნათ ტვინის ქსოვილის ნაკლები დაზიანება, ანთების ნაკლები ნიშანი და იმუნური სისტემის საზიანო რეაგირების ასევე ნაკლები ნიშანი იმ თაგვებისგან განსხვავებით, რომლებსაც არ უმკურნალეს.

IKVAV-PA-ს მთავარი საქმე არის ნერვული უჯრედების წახალისება, რათა დაზიანების შემდეგ საკუთარი თავი აღიდგინონ და ამავე დროს, მინიმუმამდე დაიყვანონ ანთება. ანთება რეალური რისკია, რადგან სხეული აგრძელებს რეაგირებას თავის სისხლის მიმოქცევის თავდაპირველ დაბლოკვაზე.

„მას შემდეგ, რაც სისხლის მიმოქცევა დაიბლოკება, ხდება საზიანო მოლეკულათა აკუმულირება; ხოლო როცა თრომბს უცებ მოაშორებ, ყველა ეს „ცუდი აქტორი“ სისხლის მიმოქცევის სისტემაში თავისუფლად ვრცელდება და იწვევს დამატებით დაზიანებას. თუმცა, „მოცეკვავე მოლეკულებს“ თან დააქვთ გარკვეული ანთების საწინააღმდეგო აქტივობა, რითაც ამ ეფექტებს ებრძვიან და ამავე დროს, ნერვულ ქსელებს აღდგენაში ეხმარებიან", — ამბობს სტუპი.

ინსულტის შემდეგ პაციენტების მკურნალობა წარმოუდგენლად დელიკატური დაბალანსების პროცესია. მას შემდეგ, რაც თრომბი მიერ თავის ტვინისკენ მიმავალ სისხლს დაბლოკავს, სისხლის მიმოქცევის აღდგენა გადამწყვეტია, მაგრამ ამას შეიძლება თან მოჰყვეს თანმხლები ზიანი და გრძელვადიანი უნარშეზღუდულობა.

უფრო მეტად განვითარებით, შეიძლება მივიღოთ მეორადი მკურნალობის მეთოდს, რომელსაც სისხლის მიმოქცევის აღდგენასთან ერთად გამოვიყენებთ. რა თქმა უნდა, ამის დატესტვა ადამიანებზე იქნება საჭირო და თანაც დიდი ხნის განმავლობაში, რათა შეფასდეს გრძელვადიანი უსაფრთხოება და გამოსადეგობა.

ინსულტი წელიწადში ათეულობით მილიონ ადამიანს ემართება. მიუხედავად იმისა, რომ გადარჩენის მაჩვენებელი შედარებით მაღალია, ყოველწლიურად მაინც იწვევს მილიონობით ადამიანის სიკვდილს, კიდევ უფრო მეტს კი უნარშეზღუდულს ტოვებს. IKVAV-PA-მ ეს რიცხვები შეიძლება შეცვალოს.

კვლევა Neurotherapeutics-ში გამოქვეყნდა.

მომზადებულია news.northwestern.edu-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით.

წყარო: 1tv.ge

რეგენერაციული მასალა, სახელად IKVAV-PA (შემოკლებით), აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შექმნეს. წინა ცდებში, რომლებიც ზურგის ტვინის დაზიანების მქონე თაგვზე ჩატარდა, მან ქსოვილი აღადგინა. ამჯერად ის დატესტეს თაგვზე, რომელსაც ინსულტის ყველაზე გავრცელებული ტიპი — მწვავე იშემიური ინსულტი ჰქონდა.

მკურნალობის საკვანძო მასალაა სუპერმოლეკულური თერაპიული პეპტიდები (STP), მეტსახელად „მოცეკვავე მოლეკულები“, რაც იმის მიხედვით უწოდეს, როგორ დინამიკურადაც მოძრაობენ მათი ბიოლოგიური ნაწილები. ამის გამო, ისინი უფრო ადაპტირებადი და უნივერსალურები არიან, როცა სამიზნე უჯრედებთან ურთიერთქმედებენ.

კიდევ ერთი ინოვაცია იყო სისტემური მიწოდების გამოყენება — სისხლის მიმოქცევაში მოლეკულების შეყვანა. ეს სწრაფი და მარტივია და გაცილებით ნაკლებად ინვაზიურია, ვიდრე მათი პირდაპირ ტვინში შეყვანა.

„სისტემური მიწოდების მექანიზმი და ჰემატოენცეფალური ბარიერის (სისხლი-თავის ტვინის ბარიერი) გადალახვის უნარი მნიშვნელოვანი წინსვლაა, რომელიც ასევე შეიძლება გამოდგეს ტვინის ტრავმული დაზიანებებისა და ისეთი ნეიროდეგენერაციული დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიც არის ამიოტროფიული გვერდითი სკლეროზი“, — ამბობს მასალების მეცნიერი სამუელ სტუპი.

თაგვებზე ჩატარებულ ტესტებში, პირველი წარმატება პრეპარატის ტვინში სისხლის მიმოქცევის გზით შეღწევა იყო. ამას გარდა, მინიმალური აღმოჩნდა გვერდითი ეფექტები და რაიმე ფართო დარღვევები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მკურნალობამ მართლაც მიაღწია ინსულტის კერას.

თაგვებს, რომლებსაც თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის აღდგენის შემდეგ ბიომასალა შეუყვანეს, აღენიშნათ ტვინის ქსოვილის ნაკლები დაზიანება, ანთების ნაკლები ნიშანი და იმუნური სისტემის საზიანო რეაგირების ასევე ნაკლები ნიშანი იმ თაგვებისგან განსხვავებით, რომლებსაც არ უმკურნალეს.

IKVAV-PA-ს მთავარი საქმე არის ნერვული უჯრედების წახალისება, რათა დაზიანების შემდეგ საკუთარი თავი აღიდგინონ და ამავე დროს, მინიმუმამდე დაიყვანონ ანთება. ანთება რეალური რისკია, რადგან სხეული აგრძელებს რეაგირებას თავის სისხლის მიმოქცევის თავდაპირველ დაბლოკვაზე.

„მას შემდეგ, რაც სისხლის მიმოქცევა დაიბლოკება, ხდება საზიანო მოლეკულათა აკუმულირება; ხოლო როცა თრომბს უცებ მოაშორებ, ყველა ეს „ცუდი აქტორი“ სისხლის მიმოქცევის სისტემაში თავისუფლად ვრცელდება და იწვევს დამატებით დაზიანებას. თუმცა, „მოცეკვავე მოლეკულებს“ თან დააქვთ გარკვეული ანთების საწინააღმდეგო აქტივობა, რითაც ამ ეფექტებს ებრძვიან და ამავე დროს, ნერვულ ქსელებს აღდგენაში ეხმარებიან", — ამბობს სტუპი.

ინსულტის შემდეგ პაციენტების მკურნალობა წარმოუდგენლად დელიკატური დაბალანსების პროცესია. მას შემდეგ, რაც თრომბი მიერ თავის ტვინისკენ მიმავალ სისხლს დაბლოკავს, სისხლის მიმოქცევის აღდგენა გადამწყვეტია, მაგრამ ამას შეიძლება თან მოჰყვეს თანმხლები ზიანი და გრძელვადიანი უნარშეზღუდულობა.

უფრო მეტად განვითარებით, შეიძლება მივიღოთ მეორადი მკურნალობის მეთოდს, რომელსაც სისხლის მიმოქცევის აღდგენასთან ერთად გამოვიყენებთ. რა თქმა უნდა, ამის დატესტვა ადამიანებზე იქნება საჭირო და თანაც დიდი ხნის განმავლობაში, რათა შეფასდეს გრძელვადიანი უსაფრთხოება და გამოსადეგობა.

ინსულტი წელიწადში ათეულობით მილიონ ადამიანს ემართება. მიუხედავად იმისა, რომ გადარჩენის მაჩვენებელი შედარებით მაღალია, ყოველწლიურად მაინც იწვევს მილიონობით ადამიანის სიკვდილს, კიდევ უფრო მეტს კი უნარშეზღუდულს ტოვებს. IKVAV-PA-მ ეს რიცხვები შეიძლება შეცვალოს.

კვლევა Neurotherapeutics-ში გამოქვეყნდა.

მომზადებულია news.northwestern.edu-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით.

წყარო: 1tv.ge

რეგენერაციული მასალა, სახელად IKVAV-PA (შემოკლებით), აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შექმნეს. წინა ცდებში, რომლებიც ზურგის ტვინის დაზიანების მქონე თაგვზე ჩატარდა, მან ქსოვილი აღადგინა. ამჯერად ის დატესტეს თაგვზე, რომელსაც ინსულტის ყველაზე გავრცელებული ტიპი — მწვავე იშემიური ინსულტი ჰქონდა.

მკურნალობის საკვანძო მასალაა სუპერმოლეკულური თერაპიული პეპტიდები (STP), მეტსახელად „მოცეკვავე მოლეკულები“, რაც იმის მიხედვით უწოდეს, როგორ დინამიკურადაც მოძრაობენ მათი ბიოლოგიური ნაწილები. ამის გამო, ისინი უფრო ადაპტირებადი და უნივერსალურები არიან, როცა სამიზნე უჯრედებთან ურთიერთქმედებენ.

კიდევ ერთი ინოვაცია იყო სისტემური მიწოდების გამოყენება — სისხლის მიმოქცევაში მოლეკულების შეყვანა. ეს სწრაფი და მარტივია და გაცილებით ნაკლებად ინვაზიურია, ვიდრე მათი პირდაპირ ტვინში შეყვანა.

„სისტემური მიწოდების მექანიზმი და ჰემატოენცეფალური ბარიერის (სისხლი-თავის ტვინის ბარიერი) გადალახვის უნარი მნიშვნელოვანი წინსვლაა, რომელიც ასევე შეიძლება გამოდგეს ტვინის ტრავმული დაზიანებებისა და ისეთი ნეიროდეგენერაციული დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიც არის ამიოტროფიული გვერდითი სკლეროზი“, — ამბობს მასალების მეცნიერი სამუელ სტუპი.

თაგვებზე ჩატარებულ ტესტებში, პირველი წარმატება პრეპარატის ტვინში სისხლის მიმოქცევის გზით შეღწევა იყო. ამას გარდა, მინიმალური აღმოჩნდა გვერდითი ეფექტები და რაიმე ფართო დარღვევები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მკურნალობამ მართლაც მიაღწია ინსულტის კერას.

თაგვებს, რომლებსაც თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის აღდგენის შემდეგ ბიომასალა შეუყვანეს, აღენიშნათ ტვინის ქსოვილის ნაკლები დაზიანება, ანთების ნაკლები ნიშანი და იმუნური სისტემის საზიანო რეაგირების ასევე ნაკლები ნიშანი იმ თაგვებისგან განსხვავებით, რომლებსაც არ უმკურნალეს.

IKVAV-PA-ს მთავარი საქმე არის ნერვული უჯრედების წახალისება, რათა დაზიანების შემდეგ საკუთარი თავი აღიდგინონ და ამავე დროს, მინიმუმამდე დაიყვანონ ანთება. ანთება რეალური რისკია, რადგან სხეული აგრძელებს რეაგირებას თავის სისხლის მიმოქცევის თავდაპირველ დაბლოკვაზე.

„მას შემდეგ, რაც სისხლის მიმოქცევა დაიბლოკება, ხდება საზიანო მოლეკულათა აკუმულირება; ხოლო როცა თრომბს უცებ მოაშორებ, ყველა ეს „ცუდი აქტორი“ სისხლის მიმოქცევის სისტემაში თავისუფლად ვრცელდება და იწვევს დამატებით დაზიანებას. თუმცა, „მოცეკვავე მოლეკულებს“ თან დააქვთ გარკვეული ანთების საწინააღმდეგო აქტივობა, რითაც ამ ეფექტებს ებრძვიან და ამავე დროს, ნერვულ ქსელებს აღდგენაში ეხმარებიან", — ამბობს სტუპი.

ინსულტის შემდეგ პაციენტების მკურნალობა წარმოუდგენლად დელიკატური დაბალანსების პროცესია. მას შემდეგ, რაც თრომბი მიერ თავის ტვინისკენ მიმავალ სისხლს დაბლოკავს, სისხლის მიმოქცევის აღდგენა გადამწყვეტია, მაგრამ ამას შეიძლება თან მოჰყვეს თანმხლები ზიანი და გრძელვადიანი უნარშეზღუდულობა.

უფრო მეტად განვითარებით, შეიძლება მივიღოთ მეორადი მკურნალობის მეთოდს, რომელსაც სისხლის მიმოქცევის აღდგენასთან ერთად გამოვიყენებთ. რა თქმა უნდა, ამის დატესტვა ადამიანებზე იქნება საჭირო და თანაც დიდი ხნის განმავლობაში, რათა შეფასდეს გრძელვადიანი უსაფრთხოება და გამოსადეგობა.

ინსულტი წელიწადში ათეულობით მილიონ ადამიანს ემართება. მიუხედავად იმისა, რომ გადარჩენის მაჩვენებელი შედარებით მაღალია, ყოველწლიურად მაინც იწვევს მილიონობით ადამიანის სიკვდილს, კიდევ უფრო მეტს კი უნარშეზღუდულს ტოვებს. IKVAV-PA-მ ეს რიცხვები შეიძლება შეცვალოს.

კვლევა Neurotherapeutics-ში გამოქვეყნდა.

მომზადებულია news.northwestern.edu-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით.

წყარო: 1tv.ge

1. დაიწყეთ მეტი წყლის მიღება

დიეტოლოგების თქმით, პირველი ნაბიჯი სხეულის გამაჯანსაღებლად არის წყლის საკმარისი რაოდენობით მიღება. წყალი ეხმარება ორგანიზმს ტოქსინების გამოდევნაში და მეტაბოლიზმის სტიმულაციაში. დაიწყეთ დილა ერთ ჭიქა თბილი წყლით ლიმონით.

2. დაარეგულირეთ კვების გრაფიკი

დღესასწაულების შემდეგ ხშირად გვაქვს მექანიკურად ჭამის ჩვევა. ამიტომ მნიშვნელოვანია კვების რეჟიმის აღდგენა – 3 ძირითადი და 1–2 მცირე წასახემსებელი დღეში. არ გამოტოვოთ საუზმე, რადგან ის ხელს უწყობს ენერგიის სწორ გადანაწილებას დღის განმავლობაში.

3. შეამცირეთ შაქარი და ნახევარფაბრიკატები

გადატვირთული ორგანიზმისთვის აუცილებელია მცირე “დასვენება”. დიეტოლოგები გვირჩევენ დროებით თავი ავარიდოთ შაქრიან პროდუქტებს, ფქვილის ნაწარმს და გადამუშავებულ საკვებს, რათა დავასვენოთ ღვიძლი და კუჭი.

4. შეიტანეთ რაციონში ბოჭკოვანი პროდუქტები

ბოჭკოები ხელს უწყობს საჭმლის მომნელებელი სისტემის აღდგენას. მიირთვით მეტი ბოსტნეული, მარცვლეული, სუპები, ბადრიჯანი, ისპანახი, ყაბაყი და ლობიო. ამასთანავე, უპირატესობა მიანიჭეთ გამომცხვარ ან ორთქლზე მომზადებულ კერძებს.

5. არ დაგავიწყდეთ მოძრაობა

კვება მხოლოდ ერთი ნაწილია. სხეულის გაწმენდასა და ტონუსის დაბრუნებაში ფიზიკური აქტივობა უდიდეს როლს თამაშობს. საკმარისია დღეში 30 წუთით სეირნობა ან მსუბუქი ვარჯიში.

6. მიაქციეთ ყურადღება ძილს

შესაძლოა უჩვეულო კვების რეჟიმმა ძილის პრობლემები გამოიწვიოს. ეცადეთ დაიძინოთ ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს. სრულფასოვანი ძილი აუმჯობესებს მეტაბოლიზმს და ამშვიდებს ნერვულ სისტემას.

7. გაუკეთეთ დეტოქსი თქვენს ორგანიზმს ბუნებრივი გზით

არ არის საჭირო მკაცრი დეტოქს დიეტა. საკმარისია შეიტანოთ რაციონში მწვანე ჩაი, კეფირი, სელის თესლი და ლიმონიანი წყალი. ეს პროდუქტები ბუნებრივად ასუფთავებს სხეულს.

დღესასწაულების შემდეგ ორგანიზმი საჭიროებს სიმშვიდესა და დახმარებას. სწორი კვებით, ბევრი სითხით, მოძრაობით და ძილის მოწესრიგებით რამდენიმე დღეში იგრძნობთ განახლებულ ენერგიას და დაბრუნდებით ჯანმრთელ ფორმაში.

დაიმახსოვრეთ: არ არის საჭირო მკაცრი შეზღუდვები – მთავარი არის ბალანსი და თანმიმდევრულობა.

წყარო: sheniekimi.ge

1. დაიწყეთ მეტი წყლის მიღება

დიეტოლოგების თქმით, პირველი ნაბიჯი სხეულის გამაჯანსაღებლად არის წყლის საკმარისი რაოდენობით მიღება. წყალი ეხმარება ორგანიზმს ტოქსინების გამოდევნაში და მეტაბოლიზმის სტიმულაციაში. დაიწყეთ დილა ერთ ჭიქა თბილი წყლით ლიმონით.

2. დაარეგულირეთ კვების გრაფიკი

დღესასწაულების შემდეგ ხშირად გვაქვს მექანიკურად ჭამის ჩვევა. ამიტომ მნიშვნელოვანია კვების რეჟიმის აღდგენა – 3 ძირითადი და 1–2 მცირე წასახემსებელი დღეში. არ გამოტოვოთ საუზმე, რადგან ის ხელს უწყობს ენერგიის სწორ გადანაწილებას დღის განმავლობაში.

3. შეამცირეთ შაქარი და ნახევარფაბრიკატები

გადატვირთული ორგანიზმისთვის აუცილებელია მცირე “დასვენება”. დიეტოლოგები გვირჩევენ დროებით თავი ავარიდოთ შაქრიან პროდუქტებს, ფქვილის ნაწარმს და გადამუშავებულ საკვებს, რათა დავასვენოთ ღვიძლი და კუჭი.

4. შეიტანეთ რაციონში ბოჭკოვანი პროდუქტები

ბოჭკოები ხელს უწყობს საჭმლის მომნელებელი სისტემის აღდგენას. მიირთვით მეტი ბოსტნეული, მარცვლეული, სუპები, ბადრიჯანი, ისპანახი, ყაბაყი და ლობიო. ამასთანავე, უპირატესობა მიანიჭეთ გამომცხვარ ან ორთქლზე მომზადებულ კერძებს.

5. არ დაგავიწყდეთ მოძრაობა

კვება მხოლოდ ერთი ნაწილია. სხეულის გაწმენდასა და ტონუსის დაბრუნებაში ფიზიკური აქტივობა უდიდეს როლს თამაშობს. საკმარისია დღეში 30 წუთით სეირნობა ან მსუბუქი ვარჯიში.

6. მიაქციეთ ყურადღება ძილს

შესაძლოა უჩვეულო კვების რეჟიმმა ძილის პრობლემები გამოიწვიოს. ეცადეთ დაიძინოთ ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს. სრულფასოვანი ძილი აუმჯობესებს მეტაბოლიზმს და ამშვიდებს ნერვულ სისტემას.

7. გაუკეთეთ დეტოქსი თქვენს ორგანიზმს ბუნებრივი გზით

არ არის საჭირო მკაცრი დეტოქს დიეტა. საკმარისია შეიტანოთ რაციონში მწვანე ჩაი, კეფირი, სელის თესლი და ლიმონიანი წყალი. ეს პროდუქტები ბუნებრივად ასუფთავებს სხეულს.

დღესასწაულების შემდეგ ორგანიზმი საჭიროებს სიმშვიდესა და დახმარებას. სწორი კვებით, ბევრი სითხით, მოძრაობით და ძილის მოწესრიგებით რამდენიმე დღეში იგრძნობთ განახლებულ ენერგიას და დაბრუნდებით ჯანმრთელ ფორმაში.

დაიმახსოვრეთ: არ არის საჭირო მკაცრი შეზღუდვები – მთავარი არის ბალანსი და თანმიმდევრულობა.

წყარო: sheniekimi.ge

1. დაიწყეთ მეტი წყლის მიღება

დიეტოლოგების თქმით, პირველი ნაბიჯი სხეულის გამაჯანსაღებლად არის წყლის საკმარისი რაოდენობით მიღება. წყალი ეხმარება ორგანიზმს ტოქსინების გამოდევნაში და მეტაბოლიზმის სტიმულაციაში. დაიწყეთ დილა ერთ ჭიქა თბილი წყლით ლიმონით.

2. დაარეგულირეთ კვების გრაფიკი

დღესასწაულების შემდეგ ხშირად გვაქვს მექანიკურად ჭამის ჩვევა. ამიტომ მნიშვნელოვანია კვების რეჟიმის აღდგენა – 3 ძირითადი და 1–2 მცირე წასახემსებელი დღეში. არ გამოტოვოთ საუზმე, რადგან ის ხელს უწყობს ენერგიის სწორ გადანაწილებას დღის განმავლობაში.

3. შეამცირეთ შაქარი და ნახევარფაბრიკატები

გადატვირთული ორგანიზმისთვის აუცილებელია მცირე “დასვენება”. დიეტოლოგები გვირჩევენ დროებით თავი ავარიდოთ შაქრიან პროდუქტებს, ფქვილის ნაწარმს და გადამუშავებულ საკვებს, რათა დავასვენოთ ღვიძლი და კუჭი.

4. შეიტანეთ რაციონში ბოჭკოვანი პროდუქტები

ბოჭკოები ხელს უწყობს საჭმლის მომნელებელი სისტემის აღდგენას. მიირთვით მეტი ბოსტნეული, მარცვლეული, სუპები, ბადრიჯანი, ისპანახი, ყაბაყი და ლობიო. ამასთანავე, უპირატესობა მიანიჭეთ გამომცხვარ ან ორთქლზე მომზადებულ კერძებს.

5. არ დაგავიწყდეთ მოძრაობა

კვება მხოლოდ ერთი ნაწილია. სხეულის გაწმენდასა და ტონუსის დაბრუნებაში ფიზიკური აქტივობა უდიდეს როლს თამაშობს. საკმარისია დღეში 30 წუთით სეირნობა ან მსუბუქი ვარჯიში.

6. მიაქციეთ ყურადღება ძილს

შესაძლოა უჩვეულო კვების რეჟიმმა ძილის პრობლემები გამოიწვიოს. ეცადეთ დაიძინოთ ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს. სრულფასოვანი ძილი აუმჯობესებს მეტაბოლიზმს და ამშვიდებს ნერვულ სისტემას.

7. გაუკეთეთ დეტოქსი თქვენს ორგანიზმს ბუნებრივი გზით

არ არის საჭირო მკაცრი დეტოქს დიეტა. საკმარისია შეიტანოთ რაციონში მწვანე ჩაი, კეფირი, სელის თესლი და ლიმონიანი წყალი. ეს პროდუქტები ბუნებრივად ასუფთავებს სხეულს.

დღესასწაულების შემდეგ ორგანიზმი საჭიროებს სიმშვიდესა და დახმარებას. სწორი კვებით, ბევრი სითხით, მოძრაობით და ძილის მოწესრიგებით რამდენიმე დღეში იგრძნობთ განახლებულ ენერგიას და დაბრუნდებით ჯანმრთელ ფორმაში.

დაიმახსოვრეთ: არ არის საჭირო მკაცრი შეზღუდვები – მთავარი არის ბალანსი და თანმიმდევრულობა.

წყარო: sheniekimi.ge

სტატისტიკის თანახმად, წინა თვესთან შედარებით ჯანდაცვის ჯგუფში ფასები მომატებულია 0.5 პროცენტით, რაც თვის ინფლაციაზე 0.04 პროცენტული პუნქტით აისახა. ფასები გაიზარდა სამედიცინო პროდუქციის, აპარატურის და მოწყობილობის (1.0 პროცენტი) ქვეჯგუფზე.

რაც შეეხება წინა წლის იგივე თვესთან შედარებას, ჯანმრთელობის დაცვის ჯგუფში ფასები მომატებულია 7.0 პროცენტით.

წყარო: jandacva.ge

სტატისტიკის თანახმად, წინა თვესთან შედარებით ჯანდაცვის ჯგუფში ფასები მომატებულია 0.5 პროცენტით, რაც თვის ინფლაციაზე 0.04 პროცენტული პუნქტით აისახა. ფასები გაიზარდა სამედიცინო პროდუქციის, აპარატურის და მოწყობილობის (1.0 პროცენტი) ქვეჯგუფზე.

რაც შეეხება წინა წლის იგივე თვესთან შედარებას, ჯანმრთელობის დაცვის ჯგუფში ფასები მომატებულია 7.0 პროცენტით.

წყარო: jandacva.ge

სტატისტიკის თანახმად, წინა თვესთან შედარებით ჯანდაცვის ჯგუფში ფასები მომატებულია 0.5 პროცენტით, რაც თვის ინფლაციაზე 0.04 პროცენტული პუნქტით აისახა. ფასები გაიზარდა სამედიცინო პროდუქციის, აპარატურის და მოწყობილობის (1.0 პროცენტი) ქვეჯგუფზე.

რაც შეეხება წინა წლის იგივე თვესთან შედარებას, ჯანმრთელობის დაცვის ჯგუფში ფასები მომატებულია 7.0 პროცენტით.

წყარო: jandacva.ge

"თუ გაქვთ გრიპისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები – მაღალი ტემპერატურა, ყელის ტკივილი, ხველა, თავის, კუნთების, სახსრებისა ტკივილი, საჭიროა იზოლაცია.
პაციენტმა უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას დაავადების პროგრესირებისას ან იმ შემთხვევაში, თუ მდგომარეობა არ უმჯობესდება კლინიკური ნიშნების გამოვლენიდან 72 საათის შემდეგ;
სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარება აუცილებელია ისეთი სიმპტომების გამოვლენისას, როგორიცაა სუნთქვის გაძნელება, ქოშინი, ცხვირ-ტუჩის მიდამოს ციანოზი, მოვარდისფრო სისხლიანი ნახველი, ძილიანობა, ხოლო ჩვილ ბავშვებში – ძუძუს წოვის შეუძლებლობა, გაუწყლოება, ყიფლიბანდის დაძაბულობა.
კონსულტაციისთვის დაუკავშირდით ოჯახის ექიმს.
გრიპისგან თავის დაცვის საუკეთესო გზა ვაქცინაციაა – აიცერი და დაიცავი“, - ნათქვამია განცხადებაში.

"თუ გაქვთ გრიპისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები – მაღალი ტემპერატურა, ყელის ტკივილი, ხველა, თავის, კუნთების, სახსრებისა ტკივილი, საჭიროა იზოლაცია.
პაციენტმა უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას დაავადების პროგრესირებისას ან იმ შემთხვევაში, თუ მდგომარეობა არ უმჯობესდება კლინიკური ნიშნების გამოვლენიდან 72 საათის შემდეგ;
სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარება აუცილებელია ისეთი სიმპტომების გამოვლენისას, როგორიცაა სუნთქვის გაძნელება, ქოშინი, ცხვირ-ტუჩის მიდამოს ციანოზი, მოვარდისფრო სისხლიანი ნახველი, ძილიანობა, ხოლო ჩვილ ბავშვებში – ძუძუს წოვის შეუძლებლობა, გაუწყლოება, ყიფლიბანდის დაძაბულობა.
კონსულტაციისთვის დაუკავშირდით ოჯახის ექიმს.
გრიპისგან თავის დაცვის საუკეთესო გზა ვაქცინაციაა – აიცერი და დაიცავი“, - ნათქვამია განცხადებაში.

"თუ გაქვთ გრიპისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები – მაღალი ტემპერატურა, ყელის ტკივილი, ხველა, თავის, კუნთების, სახსრებისა ტკივილი, საჭიროა იზოლაცია.
პაციენტმა უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას დაავადების პროგრესირებისას ან იმ შემთხვევაში, თუ მდგომარეობა არ უმჯობესდება კლინიკური ნიშნების გამოვლენიდან 72 საათის შემდეგ;
სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარება აუცილებელია ისეთი სიმპტომების გამოვლენისას, როგორიცაა სუნთქვის გაძნელება, ქოშინი, ცხვირ-ტუჩის მიდამოს ციანოზი, მოვარდისფრო სისხლიანი ნახველი, ძილიანობა, ხოლო ჩვილ ბავშვებში – ძუძუს წოვის შეუძლებლობა, გაუწყლოება, ყიფლიბანდის დაძაბულობა.
კონსულტაციისთვის დაუკავშირდით ოჯახის ექიმს.
გრიპისგან თავის დაცვის საუკეთესო გზა ვაქცინაციაა – აიცერი და დაიცავი“, - ნათქვამია განცხადებაში.

არსით, ეს ბგერის წარმოებაში მონაწილე მამოძრავებელი სისტემის გამოვლენილი აქტივობაა. სხვათაშორის მიზოფონია, დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა ბგერის დამუშავების დარღვევად. მწვავე რეაქცია აღინიშნება თავის ტვინში სმენის ცენტრს, სმენის ქერქსა და ვენტრალურ პრემოტორულ უბნებს შორის არანორმალური ტიპის კავშირის გამო, რომელიც პასუხისმგებელია სახის, პირისა და ყელის მოძრაობაზე.

ადამიანების ტვინის (მიზოფონიის შემთხვევაში და მის გარეშე) სკანირებამ აჩვენა: სმენის ცენტრი რეაგირებს ხმაზე ისევე, როგორც ის ადამიანები, ვისაც ეს დარღვევა არ აღენიშნება. თუმცა მიზოფონიის მქონე ადამიანებში ძლიერდებოდა კავშირი სმენის ქერქსა და სახის, პირისა და ყელთან დაკავშირებული მოტორიკის კონტროლის ზონებს შორის.

მოტორული კონტროლის აღნიშნული მიდამოები მიზოფონიის მქონე ადამიანებში აქტიურდებოდა მხოლოდ ტრიგერული ბგერებით. ნევროლოგებმა, ასევე აღმოაჩინეს მხედველობით და მამოძრავებელ მიდამოებს შორის კომუნიკაციის მსგავსი მოდელი, რაც იმას ასახავს, რომ მიზოფონია შეიძლება აღმოცენდეს ვიზუალური ტრიგერების შედეგადაც.

წყარო: mkurnali.ge

არსით, ეს ბგერის წარმოებაში მონაწილე მამოძრავებელი სისტემის გამოვლენილი აქტივობაა. სხვათაშორის მიზოფონია, დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა ბგერის დამუშავების დარღვევად. მწვავე რეაქცია აღინიშნება თავის ტვინში სმენის ცენტრს, სმენის ქერქსა და ვენტრალურ პრემოტორულ უბნებს შორის არანორმალური ტიპის კავშირის გამო, რომელიც პასუხისმგებელია სახის, პირისა და ყელის მოძრაობაზე.

ადამიანების ტვინის (მიზოფონიის შემთხვევაში და მის გარეშე) სკანირებამ აჩვენა: სმენის ცენტრი რეაგირებს ხმაზე ისევე, როგორც ის ადამიანები, ვისაც ეს დარღვევა არ აღენიშნება. თუმცა მიზოფონიის მქონე ადამიანებში ძლიერდებოდა კავშირი სმენის ქერქსა და სახის, პირისა და ყელთან დაკავშირებული მოტორიკის კონტროლის ზონებს შორის.

მოტორული კონტროლის აღნიშნული მიდამოები მიზოფონიის მქონე ადამიანებში აქტიურდებოდა მხოლოდ ტრიგერული ბგერებით. ნევროლოგებმა, ასევე აღმოაჩინეს მხედველობით და მამოძრავებელ მიდამოებს შორის კომუნიკაციის მსგავსი მოდელი, რაც იმას ასახავს, რომ მიზოფონია შეიძლება აღმოცენდეს ვიზუალური ტრიგერების შედეგადაც.

წყარო: mkurnali.ge

არსით, ეს ბგერის წარმოებაში მონაწილე მამოძრავებელი სისტემის გამოვლენილი აქტივობაა. სხვათაშორის მიზოფონია, დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა ბგერის დამუშავების დარღვევად. მწვავე რეაქცია აღინიშნება თავის ტვინში სმენის ცენტრს, სმენის ქერქსა და ვენტრალურ პრემოტორულ უბნებს შორის არანორმალური ტიპის კავშირის გამო, რომელიც პასუხისმგებელია სახის, პირისა და ყელის მოძრაობაზე.

ადამიანების ტვინის (მიზოფონიის შემთხვევაში და მის გარეშე) სკანირებამ აჩვენა: სმენის ცენტრი რეაგირებს ხმაზე ისევე, როგორც ის ადამიანები, ვისაც ეს დარღვევა არ აღენიშნება. თუმცა მიზოფონიის მქონე ადამიანებში ძლიერდებოდა კავშირი სმენის ქერქსა და სახის, პირისა და ყელთან დაკავშირებული მოტორიკის კონტროლის ზონებს შორის.

მოტორული კონტროლის აღნიშნული მიდამოები მიზოფონიის მქონე ადამიანებში აქტიურდებოდა მხოლოდ ტრიგერული ბგერებით. ნევროლოგებმა, ასევე აღმოაჩინეს მხედველობით და მამოძრავებელ მიდამოებს შორის კომუნიკაციის მსგავსი მოდელი, რაც იმას ასახავს, რომ მიზოფონია შეიძლება აღმოცენდეს ვიზუალური ტრიგერების შედეგადაც.

წყარო: mkurnali.ge

Novo-ს Wegovy აბების დამტკიცება ფარმაცევტულ კომპანიას „გზის გამკვლევის“ უპირატესობას ანიჭებს ძლიერი პერორალური წონის დაკლების პრეპარატებისთვის ბრძოლაში.

კომპანიის აქციების ფასი 335.60 დანიურ კრონამდე გაიზარდა, რაც 2023 წლის აგვისტოს შემდეგ ყველაზე დიდი დღიური მატებაა.

Novo-მ, რომელსაც 2021 წელს ინექციური პრეპარატის, Wegovy-ს, გამოშვების შემდეგ მიწოდების მასშტაბური პრობლემები შეექმნა, განაცხადა, რომ ამჯერად უკეთ მომზადებულია. აღმასრულებელმა დირექტორმა, მაიკ დაუსტდარმა, გასულ თვეში განაცხადა, რომ კომპანიას „ამჯერად საკმარისზე მეტი აბი აქვს“ და გამოშვებაზე „სრულად“ ჩაერთვება.

Novo-მ მედიკამენტების მარკეტინგული განაცხადი ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს და სხვა მარეგულირებელ ორგანოებს წარუდგინა.

Sydbank-ის ანალიტიკოსი სორენ ლონტოფტ ჰანსენი Wegovy აბების გლობალურ პიკურ წლიურ გაყიდვებს დაახლოებით 24 მილიარდ დანიურ კრონად (3.79 მილიარდი დოლარი) აფასებს.

ტრამპის ადმინისტრაციასთან ნოემბერში დადებული შეთანხმების თანახმად, Novo და Lilly შეთანხმდნენ, რომ დამტკიცების შემთხვევაში, წონაში კლების აბების საწყის დოზებს თვეში 149 დოლარად მიჰყიდიან აშშ-ის Medicare-ისა და Medicaid-ის პაციენტებს და ნაღდი ფულით გადამხდელ მომხმარებლებს, რომლებსაც მედიკამენტების დაზღვევით შეძენა არ შეუძლიათ.

წყარო: jandacva.ge

Novo-ს Wegovy აბების დამტკიცება ფარმაცევტულ კომპანიას „გზის გამკვლევის“ უპირატესობას ანიჭებს ძლიერი პერორალური წონის დაკლების პრეპარატებისთვის ბრძოლაში.

კომპანიის აქციების ფასი 335.60 დანიურ კრონამდე გაიზარდა, რაც 2023 წლის აგვისტოს შემდეგ ყველაზე დიდი დღიური მატებაა.

Novo-მ, რომელსაც 2021 წელს ინექციური პრეპარატის, Wegovy-ს, გამოშვების შემდეგ მიწოდების მასშტაბური პრობლემები შეექმნა, განაცხადა, რომ ამჯერად უკეთ მომზადებულია. აღმასრულებელმა დირექტორმა, მაიკ დაუსტდარმა, გასულ თვეში განაცხადა, რომ კომპანიას „ამჯერად საკმარისზე მეტი აბი აქვს“ და გამოშვებაზე „სრულად“ ჩაერთვება.

Novo-მ მედიკამენტების მარკეტინგული განაცხადი ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს და სხვა მარეგულირებელ ორგანოებს წარუდგინა.

Sydbank-ის ანალიტიკოსი სორენ ლონტოფტ ჰანსენი Wegovy აბების გლობალურ პიკურ წლიურ გაყიდვებს დაახლოებით 24 მილიარდ დანიურ კრონად (3.79 მილიარდი დოლარი) აფასებს.

ტრამპის ადმინისტრაციასთან ნოემბერში დადებული შეთანხმების თანახმად, Novo და Lilly შეთანხმდნენ, რომ დამტკიცების შემთხვევაში, წონაში კლების აბების საწყის დოზებს თვეში 149 დოლარად მიჰყიდიან აშშ-ის Medicare-ისა და Medicaid-ის პაციენტებს და ნაღდი ფულით გადამხდელ მომხმარებლებს, რომლებსაც მედიკამენტების დაზღვევით შეძენა არ შეუძლიათ.

წყარო: jandacva.ge

Novo-ს Wegovy აბების დამტკიცება ფარმაცევტულ კომპანიას „გზის გამკვლევის“ უპირატესობას ანიჭებს ძლიერი პერორალური წონის დაკლების პრეპარატებისთვის ბრძოლაში.

კომპანიის აქციების ფასი 335.60 დანიურ კრონამდე გაიზარდა, რაც 2023 წლის აგვისტოს შემდეგ ყველაზე დიდი დღიური მატებაა.

Novo-მ, რომელსაც 2021 წელს ინექციური პრეპარატის, Wegovy-ს, გამოშვების შემდეგ მიწოდების მასშტაბური პრობლემები შეექმნა, განაცხადა, რომ ამჯერად უკეთ მომზადებულია. აღმასრულებელმა დირექტორმა, მაიკ დაუსტდარმა, გასულ თვეში განაცხადა, რომ კომპანიას „ამჯერად საკმარისზე მეტი აბი აქვს“ და გამოშვებაზე „სრულად“ ჩაერთვება.

Novo-მ მედიკამენტების მარკეტინგული განაცხადი ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს და სხვა მარეგულირებელ ორგანოებს წარუდგინა.

Sydbank-ის ანალიტიკოსი სორენ ლონტოფტ ჰანსენი Wegovy აბების გლობალურ პიკურ წლიურ გაყიდვებს დაახლოებით 24 მილიარდ დანიურ კრონად (3.79 მილიარდი დოლარი) აფასებს.

ტრამპის ადმინისტრაციასთან ნოემბერში დადებული შეთანხმების თანახმად, Novo და Lilly შეთანხმდნენ, რომ დამტკიცების შემთხვევაში, წონაში კლების აბების საწყის დოზებს თვეში 149 დოლარად მიჰყიდიან აშშ-ის Medicare-ისა და Medicaid-ის პაციენტებს და ნაღდი ფულით გადამხდელ მომხმარებლებს, რომლებსაც მედიკამენტების დაზღვევით შეძენა არ შეუძლიათ.

წყარო: jandacva.ge

მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ეს მეთოდი დიდი დეპრესიული აშლილობისა და მკურნალობისადმი რეზისტენტული დეპრესიის (TRD) მქონე პაციენტებში ეფექტიანი საშუალებაა. TRD ფსიქიატრიაში ერთ-ერთ ყველაზე რთულ აშლილობად მიიჩნევა, რის გამოც ეს კვლევა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის ფსიქიატრის სტივენ მარვაჰას თქმით, ეს ნაშრომი ახალი თერაპიული საშუალებების აუცილებლობასა და მკურნალობის არსებული მეთოდების გაუმჯობესებას უსვამს ხაზს.

კვლევის ფარგლებში, მეცნიერებმა შვიდი კლინიკური ცდა შეაფასეს, რომლებიც სულ 247 მონაწილეს მოიცავდა. ამ ექსპერიმენტებში შერჩეული მოხალისეები აზოტის ქვეჟანგს 50%-იანი ან 25%-იანი კონცენტრაციით ისუნთქავდნენ. მკვლევრებმა დანარჩენ მონაწილეებზე პლაცებოს ეფექტი გამოიყენეს და ექსპერიმენტში მიღებული შედეგები მათ შეადარეს.

აღმოჩნდა, რომ აზოტის ქვეჟანგის მაღალი კონცენტრაციით მიღება დეპრესიის სიმპტომებს ამსუბუქებდა. ამის მიუხედავად, "სიცილის გაზის" დიდი დოზით შესუნთქვას ხშირად ისეთი გვერდითი მოვლენები მოჰყვებოდა, როგორებიცაა გულისრევა, თავის ტკივილი და დისოციაციის შეგრძნება.

აზოტის ქვეჟანგის მიღება დეპრესიულ სიმპტომებს დაახლოებით ორ საათში ამცირებდა, მაგრამ მკურნალობისგან მოგვრილი შვება შედარებით ხანმოკლე აღმოჩნდა. დოზირების განმეორების გარეშე მონაწილეებს თითქმის იდენტური სიმპტომები ერთ კვირაში კვლავ უბრუნდებოდათ.

მიღებული შედეგების დასაზუსტებლად უფრო სიღრმისეული ანალიზია საჭირო. ამის მიუხედავად, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მკურნალობის ეფექტიანობა, შესაძლოა, გლუტამატერგული სისტემის დამშვიდებას უკავშირდებოდეს. ეს ნერვული სისტემის ერთ-ერთი საკვანძო კომპონენტია, რომელიც დეპრესიის პათოფიზიოლოგიაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.

ასევე ცნობილია, რომ აზოტის ქვეჟანგი სისხლის მიმოქცევას აუმჯობესებს, რაც ტვინში გაზების, ნარჩენებისა და საკვები ნივთიერებების მოძრაობას უწყობს ხელს. ამ მექანიზმების უკეთ გაგების შემდეგ შესაძლებელია, რომ მკურნალობა ინდივიდუალურ პაციენტებზე მეტად მორგებული გახდეს.

ახალი კვლევა დეპრესიის მზარდ გლობალურ ეფექტებს კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს. ეს ფსიქიკური აშლილობა მსოფლიოში შრომისუუნარობის ერთ-ერთ წამყვან მიზეზად ითვლება და 300 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს. მეცნიერთა ნაწილი აცხადებს, რომ აზოტის ქვეჟანგი შეიძლება ახალი თაობის ანტიდეპრესანტების მნიშვნელოვან კომპონენტად გადაიქცეს და უფრო მასშტაბურ კვლევებს ჩაუყაროს საფუძველი.

წყარო: on.ge

მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ეს მეთოდი დიდი დეპრესიული აშლილობისა და მკურნალობისადმი რეზისტენტული დეპრესიის (TRD) მქონე პაციენტებში ეფექტიანი საშუალებაა. TRD ფსიქიატრიაში ერთ-ერთ ყველაზე რთულ აშლილობად მიიჩნევა, რის გამოც ეს კვლევა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის ფსიქიატრის სტივენ მარვაჰას თქმით, ეს ნაშრომი ახალი თერაპიული საშუალებების აუცილებლობასა და მკურნალობის არსებული მეთოდების გაუმჯობესებას უსვამს ხაზს.

კვლევის ფარგლებში, მეცნიერებმა შვიდი კლინიკური ცდა შეაფასეს, რომლებიც სულ 247 მონაწილეს მოიცავდა. ამ ექსპერიმენტებში შერჩეული მოხალისეები აზოტის ქვეჟანგს 50%-იანი ან 25%-იანი კონცენტრაციით ისუნთქავდნენ. მკვლევრებმა დანარჩენ მონაწილეებზე პლაცებოს ეფექტი გამოიყენეს და ექსპერიმენტში მიღებული შედეგები მათ შეადარეს.

აღმოჩნდა, რომ აზოტის ქვეჟანგის მაღალი კონცენტრაციით მიღება დეპრესიის სიმპტომებს ამსუბუქებდა. ამის მიუხედავად, "სიცილის გაზის" დიდი დოზით შესუნთქვას ხშირად ისეთი გვერდითი მოვლენები მოჰყვებოდა, როგორებიცაა გულისრევა, თავის ტკივილი და დისოციაციის შეგრძნება.

აზოტის ქვეჟანგის მიღება დეპრესიულ სიმპტომებს დაახლოებით ორ საათში ამცირებდა, მაგრამ მკურნალობისგან მოგვრილი შვება შედარებით ხანმოკლე აღმოჩნდა. დოზირების განმეორების გარეშე მონაწილეებს თითქმის იდენტური სიმპტომები ერთ კვირაში კვლავ უბრუნდებოდათ.

მიღებული შედეგების დასაზუსტებლად უფრო სიღრმისეული ანალიზია საჭირო. ამის მიუხედავად, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მკურნალობის ეფექტიანობა, შესაძლოა, გლუტამატერგული სისტემის დამშვიდებას უკავშირდებოდეს. ეს ნერვული სისტემის ერთ-ერთი საკვანძო კომპონენტია, რომელიც დეპრესიის პათოფიზიოლოგიაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.

ასევე ცნობილია, რომ აზოტის ქვეჟანგი სისხლის მიმოქცევას აუმჯობესებს, რაც ტვინში გაზების, ნარჩენებისა და საკვები ნივთიერებების მოძრაობას უწყობს ხელს. ამ მექანიზმების უკეთ გაგების შემდეგ შესაძლებელია, რომ მკურნალობა ინდივიდუალურ პაციენტებზე მეტად მორგებული გახდეს.

ახალი კვლევა დეპრესიის მზარდ გლობალურ ეფექტებს კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს. ეს ფსიქიკური აშლილობა მსოფლიოში შრომისუუნარობის ერთ-ერთ წამყვან მიზეზად ითვლება და 300 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს. მეცნიერთა ნაწილი აცხადებს, რომ აზოტის ქვეჟანგი შეიძლება ახალი თაობის ანტიდეპრესანტების მნიშვნელოვან კომპონენტად გადაიქცეს და უფრო მასშტაბურ კვლევებს ჩაუყაროს საფუძველი.

წყარო: on.ge

ყურადღებით გაეცანით ამ სიას და გაითვალისწინეთ:

1. კვერცხი

მოხარშული კვერცხი მაცივარში დიდხანს არ უნდა ინახებოდეს — უმჯობესია ერთ დღეზე მეტხანს არ დატოვოთ. გაცივებული კვერცხის ხელახლა გაცხელება არასასურველია, რადგან ცილის სტრუქტურა იცვლება და ორგანიზმისთვის მძიმე ხდება.

2. სოკო

სოკო ხელახლა გაცხელების შემდეგ არა მხოლოდ გემოს კარგავს. მისი ცილები თერმული დამუშავებისას იშლება და შეიძლება წარმოიქმნას ნივთიერებები, რომლებიც საჭმლის მომნელებელ სისტემას აღიზიანებს.

3. ქათამი

ქათმის ხელახლა გაცხელებისას აუცილებელია, რომ შიგნით ტემპერატურამ მინიმუმ 75°C-ს მიაღწიოს — მხოლოდ ასე მცირდება ბაქტერიების გადარჩენის რისკი.

4. ზეთი

ზოგიერთი მცენარეული ზეთი (მაგალითად, ზეითუნის, სელის, რაფსის) მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედებით წარმოქმნის არასასურველ ქიმიურ ნაერთებს. რაც უფრო ხშირად და ინტენსიურად თბება ზეთი, მით უფრო იზრდება რისკი.

5. ისპანახი

სასარგებლო პროდუქტია, ვიცით. მაგრამ გაცხელებისას რკინა, რომელიც მასშია, ტოქსიკური ხდება. ის კანცეროგენული ხდება. ჩვენს უჯრედებს ჟანგბადი სჭირდება. კიბოს ერთ-ერთი მიზეზი, სხეულში ჟანგბადის ნაკლებობაა. მოკლედ, ფხალეული მეორედ ჭამისას ცივად უნდა მიიღოთ. ისპანახიანი კერძი ან იმდენი მოამზადეთ, რომ ახალ გაკეთებული მიირთვათ, ან აღარ გააცხელოთ.

ყურადღებით გაეცანით ამ სიას და გაითვალისწინეთ:

1. კვერცხი

მოხარშული კვერცხი მაცივარში დიდხანს არ უნდა ინახებოდეს — უმჯობესია ერთ დღეზე მეტხანს არ დატოვოთ. გაცივებული კვერცხის ხელახლა გაცხელება არასასურველია, რადგან ცილის სტრუქტურა იცვლება და ორგანიზმისთვის მძიმე ხდება.

2. სოკო

სოკო ხელახლა გაცხელების შემდეგ არა მხოლოდ გემოს კარგავს. მისი ცილები თერმული დამუშავებისას იშლება და შეიძლება წარმოიქმნას ნივთიერებები, რომლებიც საჭმლის მომნელებელ სისტემას აღიზიანებს.

3. ქათამი

ქათმის ხელახლა გაცხელებისას აუცილებელია, რომ შიგნით ტემპერატურამ მინიმუმ 75°C-ს მიაღწიოს — მხოლოდ ასე მცირდება ბაქტერიების გადარჩენის რისკი.

4. ზეთი

ზოგიერთი მცენარეული ზეთი (მაგალითად, ზეითუნის, სელის, რაფსის) მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედებით წარმოქმნის არასასურველ ქიმიურ ნაერთებს. რაც უფრო ხშირად და ინტენსიურად თბება ზეთი, მით უფრო იზრდება რისკი.

5. ისპანახი

სასარგებლო პროდუქტია, ვიცით. მაგრამ გაცხელებისას რკინა, რომელიც მასშია, ტოქსიკური ხდება. ის კანცეროგენული ხდება. ჩვენს უჯრედებს ჟანგბადი სჭირდება. კიბოს ერთ-ერთი მიზეზი, სხეულში ჟანგბადის ნაკლებობაა. მოკლედ, ფხალეული მეორედ ჭამისას ცივად უნდა მიიღოთ. ისპანახიანი კერძი ან იმდენი მოამზადეთ, რომ ახალ გაკეთებული მიირთვათ, ან აღარ გააცხელოთ.

ყურადღებით გაეცანით ამ სიას და გაითვალისწინეთ:

1. კვერცხი

მოხარშული კვერცხი მაცივარში დიდხანს არ უნდა ინახებოდეს — უმჯობესია ერთ დღეზე მეტხანს არ დატოვოთ. გაცივებული კვერცხის ხელახლა გაცხელება არასასურველია, რადგან ცილის სტრუქტურა იცვლება და ორგანიზმისთვის მძიმე ხდება.

2. სოკო

სოკო ხელახლა გაცხელების შემდეგ არა მხოლოდ გემოს კარგავს. მისი ცილები თერმული დამუშავებისას იშლება და შეიძლება წარმოიქმნას ნივთიერებები, რომლებიც საჭმლის მომნელებელ სისტემას აღიზიანებს.

3. ქათამი

ქათმის ხელახლა გაცხელებისას აუცილებელია, რომ შიგნით ტემპერატურამ მინიმუმ 75°C-ს მიაღწიოს — მხოლოდ ასე მცირდება ბაქტერიების გადარჩენის რისკი.

4. ზეთი

ზოგიერთი მცენარეული ზეთი (მაგალითად, ზეითუნის, სელის, რაფსის) მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედებით წარმოქმნის არასასურველ ქიმიურ ნაერთებს. რაც უფრო ხშირად და ინტენსიურად თბება ზეთი, მით უფრო იზრდება რისკი.

5. ისპანახი

სასარგებლო პროდუქტია, ვიცით. მაგრამ გაცხელებისას რკინა, რომელიც მასშია, ტოქსიკური ხდება. ის კანცეროგენული ხდება. ჩვენს უჯრედებს ჟანგბადი სჭირდება. კიბოს ერთ-ერთი მიზეზი, სხეულში ჟანგბადის ნაკლებობაა. მოკლედ, ფხალეული მეორედ ჭამისას ცივად უნდა მიიღოთ. ისპანახიანი კერძი ან იმდენი მოამზადეთ, რომ ახალ გაკეთებული მიირთვათ, ან აღარ გააცხელოთ.

სპეციალისტებს სურდათ გაეგოთ, შენარჩუნდებოდა თუ არა ეს ეფექტი, თუკი მიკრობებს თაგვების ორგანიზმში გადაიტანდნენ. ამისთვის ბაყაყებში, ტრიტონებსა და ხვლიკებში არსებული 45 შტამი გამოიყენეს. ტესტირებამ აჩვენა, რომ სიმსივნის საწინააღმდეგოდ 9 შტამი მოქმედებდა, მაგრამ ყველაზე ძლიერი სწორედ იაპონური ხის ბაყაყის ბაქტერია იყო — Ewingella americana.

მისმა მხოლოდ ერთმა "დოზამ" თაგვებში სიმსივნე არამხოლოდ დააპატარავა, არამედ მთლიანად გააქრო. მეტიც — როცა 30 დღეში ამ მღრღნელების სხეულში სიმსივნური უჯრედები ხელახლა გადაიტანეს, მომდევნო თვის განმავლობაში კიბო არ ჩამოყალიბებულა.

ანალიზმა აჩვენა, რომ E. americana ორგვარად მოქმედებს: ის სიმსივნურ ქსოვილსაც უტევს და ორგანიზმის იმუნურ რეაქციასაც აძლიერებს. მისი ასეთი ეფექტის განვითარებას მეცნიერები დაბალი ჟანგბადის მქონე გარემოში (მაგალითად, სიმსივნეში) გადარჩენის უნარს უკავშირებენ.

ანალიზის შედეგები მიუთითებს, რომ ეს ბაქტერია უსაფრთხოა; იგი თაგვების სისხლიდან მალე გამოიდევნა, ხანგრძლივი ტოქსიკური ზემოქმედება არ გამოუწვევია და არც ჯანმრთელ ორგანოებზე ჰქონია გავლენა. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ თაგვებში კიბოს ზომის შემცირება ბაქტერიულმა ინიექციამ შედარებით უკეთ მოახერხა, ვიდრე რამდენიმე ისეთმა ქიმიოთერაპიულმა საშუალებამ, რომლებიც ამჟამად გამოიყენება.

ეს ყველაფერი ნიშნავს, რომ შეიძლება ჩვენს ხელთ ახალი მედიკამენტი იყოს, თუმცა მისი კვლევა ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა. დამატებითი ცდებია საჭირო იმის დასადგენად, იგივე ეფექტიანი ექნება თუ არა მას ადამიანებზე.

წყარო: on.ge

სპეციალისტებს სურდათ გაეგოთ, შენარჩუნდებოდა თუ არა ეს ეფექტი, თუკი მიკრობებს თაგვების ორგანიზმში გადაიტანდნენ. ამისთვის ბაყაყებში, ტრიტონებსა და ხვლიკებში არსებული 45 შტამი გამოიყენეს. ტესტირებამ აჩვენა, რომ სიმსივნის საწინააღმდეგოდ 9 შტამი მოქმედებდა, მაგრამ ყველაზე ძლიერი სწორედ იაპონური ხის ბაყაყის ბაქტერია იყო — Ewingella americana.

მისმა მხოლოდ ერთმა "დოზამ" თაგვებში სიმსივნე არამხოლოდ დააპატარავა, არამედ მთლიანად გააქრო. მეტიც — როცა 30 დღეში ამ მღრღნელების სხეულში სიმსივნური უჯრედები ხელახლა გადაიტანეს, მომდევნო თვის განმავლობაში კიბო არ ჩამოყალიბებულა.

ანალიზმა აჩვენა, რომ E. americana ორგვარად მოქმედებს: ის სიმსივნურ ქსოვილსაც უტევს და ორგანიზმის იმუნურ რეაქციასაც აძლიერებს. მისი ასეთი ეფექტის განვითარებას მეცნიერები დაბალი ჟანგბადის მქონე გარემოში (მაგალითად, სიმსივნეში) გადარჩენის უნარს უკავშირებენ.

ანალიზის შედეგები მიუთითებს, რომ ეს ბაქტერია უსაფრთხოა; იგი თაგვების სისხლიდან მალე გამოიდევნა, ხანგრძლივი ტოქსიკური ზემოქმედება არ გამოუწვევია და არც ჯანმრთელ ორგანოებზე ჰქონია გავლენა. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ თაგვებში კიბოს ზომის შემცირება ბაქტერიულმა ინიექციამ შედარებით უკეთ მოახერხა, ვიდრე რამდენიმე ისეთმა ქიმიოთერაპიულმა საშუალებამ, რომლებიც ამჟამად გამოიყენება.

ეს ყველაფერი ნიშნავს, რომ შეიძლება ჩვენს ხელთ ახალი მედიკამენტი იყოს, თუმცა მისი კვლევა ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა. დამატებითი ცდებია საჭირო იმის დასადგენად, იგივე ეფექტიანი ექნება თუ არა მას ადამიანებზე.

წყარო: on.ge

სპეციალისტებს სურდათ გაეგოთ, შენარჩუნდებოდა თუ არა ეს ეფექტი, თუკი მიკრობებს თაგვების ორგანიზმში გადაიტანდნენ. ამისთვის ბაყაყებში, ტრიტონებსა და ხვლიკებში არსებული 45 შტამი გამოიყენეს. ტესტირებამ აჩვენა, რომ სიმსივნის საწინააღმდეგოდ 9 შტამი მოქმედებდა, მაგრამ ყველაზე ძლიერი სწორედ იაპონური ხის ბაყაყის ბაქტერია იყო — Ewingella americana.

მისმა მხოლოდ ერთმა "დოზამ" თაგვებში სიმსივნე არამხოლოდ დააპატარავა, არამედ მთლიანად გააქრო. მეტიც — როცა 30 დღეში ამ მღრღნელების სხეულში სიმსივნური უჯრედები ხელახლა გადაიტანეს, მომდევნო თვის განმავლობაში კიბო არ ჩამოყალიბებულა.

ანალიზმა აჩვენა, რომ E. americana ორგვარად მოქმედებს: ის სიმსივნურ ქსოვილსაც უტევს და ორგანიზმის იმუნურ რეაქციასაც აძლიერებს. მისი ასეთი ეფექტის განვითარებას მეცნიერები დაბალი ჟანგბადის მქონე გარემოში (მაგალითად, სიმსივნეში) გადარჩენის უნარს უკავშირებენ.

ანალიზის შედეგები მიუთითებს, რომ ეს ბაქტერია უსაფრთხოა; იგი თაგვების სისხლიდან მალე გამოიდევნა, ხანგრძლივი ტოქსიკური ზემოქმედება არ გამოუწვევია და არც ჯანმრთელ ორგანოებზე ჰქონია გავლენა. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ თაგვებში კიბოს ზომის შემცირება ბაქტერიულმა ინიექციამ შედარებით უკეთ მოახერხა, ვიდრე რამდენიმე ისეთმა ქიმიოთერაპიულმა საშუალებამ, რომლებიც ამჟამად გამოიყენება.

ეს ყველაფერი ნიშნავს, რომ შეიძლება ჩვენს ხელთ ახალი მედიკამენტი იყოს, თუმცა მისი კვლევა ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა. დამატებითი ცდებია საჭირო იმის დასადგენად, იგივე ეფექტიანი ექნება თუ არა მას ადამიანებზე.

წყარო: on.ge

პარლამენტმა გამარტივებული წესით განიხილა და მიიღო ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ მომზადებულ კანონპროექტს, რომლითაც ცვლილება შედის „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 154-ე (4) მუხლის პირველ პუნქტში, რომლითაც ხდება დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის ან დამოუკიდებელი მეან-ექთნის საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფოსერტიფიკატის/რეგისტრაციის მოწმობის გარეშე საექთნო ან მეან-ექთნის განათლების მქონე პირის საქმიანობის აკრძალვის ამოქმედების თარიღის გადავადება. ექთნების სახელმწიფო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა ქვეყანაში 2026 წლის იანვრიდან უნდა აკრძალულიყო.

"საკანონმდებლო რეგულაციების სრულად ამოქმედების ამჟამად განსაზღვრული ვადების შენარჩუნება (რა შემთხვევაშიც არის შესაძლებელი ფორმალურად ყველა პროცესის დასრულება) სერვისის მიმწოდებელი სექტორისთვის დამატებითი წნეხის მომტანია, რადგან მოსალოდნელია შეიქმნას მწვავე პროფესიული დეფიციტი. შესაბამისად, მოსამზადებელი პერიოდის გახანგრძლივება და, ერთი მხრივ, მიმდინარე ეტაპზე სექტორის ამ წნეხისგან გათავისუფლება, ხოლო, მეორე მხრივ, განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით გათვალისწინებული ექთნების და მეან-ექთნების კვალიფიციური გუნდის ჩამოყალიბების მნიშვნელობის აღიარება, განაპირობებს ამ ორ საჭიროებას შორის გონივრული ბალანსის დადგენას.

ზემოთ მოყვანილი გარემოებების გათვალისწინებით, იმისათვის, რათა გარდამავალ პერიოდში არ შეიქმნას გაუმართლებელი დაბრკოლებები ელექტრონულ სისტემაში ექთნებისა და მეან-ექთნების რეესტრში ავტორიზაციის, აგრეთვე დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის ან დამოუკიდებელი მეან- ექთნის საქმიანობის უფლების მოსაპოვებლად სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარების პროცესის შეუფერხებლად განხორციელების თვალსაზრისით, საჭიროა კანონის სრულად ამოქმედებისთვის დადგენილი გარდამავალი პერიოდის გახანგრძლივება, რათა რეგულაციების ეტაპობრივი ამოქმედების პირობებში უზრუნველყოფილ იქნეს სისტემის მზაობა", - წერია განმარტებით ბარათში.

დოკუმენტში ასევე აღნიშნულია, რომ ექთანს დამოუკიდებელი საექთნო ან მეანი-ექთნის საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო რეგისტრაციის მოწმობის/სერტიფიკატის გარეშე საქმიანობა 2027 წლის ივლისიდან აეკრძალება. დარღვევის შემთხვევაში ისინი ადმინისტრაციული წესით 2000 ლარით დაჯარიმდებიან.

წყარო: ბიზნეს მედია

პარლამენტმა გამარტივებული წესით განიხილა და მიიღო ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ მომზადებულ კანონპროექტს, რომლითაც ცვლილება შედის „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 154-ე (4) მუხლის პირველ პუნქტში, რომლითაც ხდება დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის ან დამოუკიდებელი მეან-ექთნის საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფოსერტიფიკატის/რეგისტრაციის მოწმობის გარეშე საექთნო ან მეან-ექთნის განათლების მქონე პირის საქმიანობის აკრძალვის ამოქმედების თარიღის გადავადება. ექთნების სახელმწიფო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა ქვეყანაში 2026 წლის იანვრიდან უნდა აკრძალულიყო.

"საკანონმდებლო რეგულაციების სრულად ამოქმედების ამჟამად განსაზღვრული ვადების შენარჩუნება (რა შემთხვევაშიც არის შესაძლებელი ფორმალურად ყველა პროცესის დასრულება) სერვისის მიმწოდებელი სექტორისთვის დამატებითი წნეხის მომტანია, რადგან მოსალოდნელია შეიქმნას მწვავე პროფესიული დეფიციტი. შესაბამისად, მოსამზადებელი პერიოდის გახანგრძლივება და, ერთი მხრივ, მიმდინარე ეტაპზე სექტორის ამ წნეხისგან გათავისუფლება, ხოლო, მეორე მხრივ, განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით გათვალისწინებული ექთნების და მეან-ექთნების კვალიფიციური გუნდის ჩამოყალიბების მნიშვნელობის აღიარება, განაპირობებს ამ ორ საჭიროებას შორის გონივრული ბალანსის დადგენას.

ზემოთ მოყვანილი გარემოებების გათვალისწინებით, იმისათვის, რათა გარდამავალ პერიოდში არ შეიქმნას გაუმართლებელი დაბრკოლებები ელექტრონულ სისტემაში ექთნებისა და მეან-ექთნების რეესტრში ავტორიზაციის, აგრეთვე დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის ან დამოუკიდებელი მეან- ექთნის საქმიანობის უფლების მოსაპოვებლად სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარების პროცესის შეუფერხებლად განხორციელების თვალსაზრისით, საჭიროა კანონის სრულად ამოქმედებისთვის დადგენილი გარდამავალი პერიოდის გახანგრძლივება, რათა რეგულაციების ეტაპობრივი ამოქმედების პირობებში უზრუნველყოფილ იქნეს სისტემის მზაობა", - წერია განმარტებით ბარათში.

დოკუმენტში ასევე აღნიშნულია, რომ ექთანს დამოუკიდებელი საექთნო ან მეანი-ექთნის საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო რეგისტრაციის მოწმობის/სერტიფიკატის გარეშე საქმიანობა 2027 წლის ივლისიდან აეკრძალება. დარღვევის შემთხვევაში ისინი ადმინისტრაციული წესით 2000 ლარით დაჯარიმდებიან.

წყარო: ბიზნეს მედია

პარლამენტმა გამარტივებული წესით განიხილა და მიიღო ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ მომზადებულ კანონპროექტს, რომლითაც ცვლილება შედის „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 154-ე (4) მუხლის პირველ პუნქტში, რომლითაც ხდება დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის ან დამოუკიდებელი მეან-ექთნის საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფოსერტიფიკატის/რეგისტრაციის მოწმობის გარეშე საექთნო ან მეან-ექთნის განათლების მქონე პირის საქმიანობის აკრძალვის ამოქმედების თარიღის გადავადება. ექთნების სახელმწიფო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა ქვეყანაში 2026 წლის იანვრიდან უნდა აკრძალულიყო.

"საკანონმდებლო რეგულაციების სრულად ამოქმედების ამჟამად განსაზღვრული ვადების შენარჩუნება (რა შემთხვევაშიც არის შესაძლებელი ფორმალურად ყველა პროცესის დასრულება) სერვისის მიმწოდებელი სექტორისთვის დამატებითი წნეხის მომტანია, რადგან მოსალოდნელია შეიქმნას მწვავე პროფესიული დეფიციტი. შესაბამისად, მოსამზადებელი პერიოდის გახანგრძლივება და, ერთი მხრივ, მიმდინარე ეტაპზე სექტორის ამ წნეხისგან გათავისუფლება, ხოლო, მეორე მხრივ, განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით გათვალისწინებული ექთნების და მეან-ექთნების კვალიფიციური გუნდის ჩამოყალიბების მნიშვნელობის აღიარება, განაპირობებს ამ ორ საჭიროებას შორის გონივრული ბალანსის დადგენას.

ზემოთ მოყვანილი გარემოებების გათვალისწინებით, იმისათვის, რათა გარდამავალ პერიოდში არ შეიქმნას გაუმართლებელი დაბრკოლებები ელექტრონულ სისტემაში ექთნებისა და მეან-ექთნების რეესტრში ავტორიზაციის, აგრეთვე დამოუკიდებელი საექთნო საქმიანობის ან დამოუკიდებელი მეან- ექთნის საქმიანობის უფლების მოსაპოვებლად სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარების პროცესის შეუფერხებლად განხორციელების თვალსაზრისით, საჭიროა კანონის სრულად ამოქმედებისთვის დადგენილი გარდამავალი პერიოდის გახანგრძლივება, რათა რეგულაციების ეტაპობრივი ამოქმედების პირობებში უზრუნველყოფილ იქნეს სისტემის მზაობა", - წერია განმარტებით ბარათში.

დოკუმენტში ასევე აღნიშნულია, რომ ექთანს დამოუკიდებელი საექთნო ან მეანი-ექთნის საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო რეგისტრაციის მოწმობის/სერტიფიკატის გარეშე საქმიანობა 2027 წლის ივლისიდან აეკრძალება. დარღვევის შემთხვევაში ისინი ადმინისტრაციული წესით 2000 ლარით დაჯარიმდებიან.

წყარო: ბიზნეს მედია